Wie denkt dat je voor een culinaire stedentrip in Spanje per se naar Barcelona of San Sebastián moet, heeft Zaragoza (op vier na grootste stad van Spanje en hoofdstad van provincie Aragón) nog niet ontdekt. Deze stad combineert historie met een levendige foodscene, en noemt zich sinds kort ook de hoofdstad van de Garnacha-druif. Verwacht wijn, Spaans speciaalbier, bijzondere cocktails, verrassende gerechten, een flinke dosis Spaanse gastvrijheid en met hier en daar een kathedraal om het geheel compleet te maken.
Een handig kaartje ↓
- Onbekend maakt onbemind
- Chocolade & Frutas de Aragón
- El Tubo tapasstraatjes
- Diner bij La Flor de Lis
- Mercado Central: het culinaire hart van de stad
- Delicatessen-, wijnwinkel & restaurant Montal
- Zelf koken met Garnacha bij La Zarola kookstudio
- Jardín de la Garnacha
- Craft bier in Zaragoza
- Diner bij La Clandestina
- El Federal Cocktail Bar
- Ook nog een beetje cultureel doen
- Reizen naar Zaragoza
- Slapen bij Hotel Alfonso
Onbekend maakt onbemind
Na een vlucht via Barcelona en een minibusritje van 2,5 uur komen we aan in Zaragoza. Minder druk, minder toeristisch misschien, maar juist daardoor des te interessanter. Het eerste wat opvalt: de mix van historie en levendigheid. Oude gebouwen, brede pleinen en overal terrasjes waar al vroeg op de dag gegeten en gedronken wordt. Dit belooft wat!
Bij de naam Zaragoza ging bij mij niet gelijk een lampje branden. En voor de 5e grootste stad van Spanje is dat eigenlijk gek. En met mij nog veel meer mensen, want de hordes toeristen hebben Zaragoza als citytrip nog niet ontdekt. De toeristen die we zien zijn vooral Fransen; die komen waarschijnlijk met de eigen auto. Overal is Spaans de voertaal, al spreken de meeste mensen in de winkels wel een beetje Engels en hebben de meeste grote restaurants ook wel een Engelse menukaart.
Vooral de prijzen laten zien dat dit nog geen toeristische stad is; een biertje/caña voor €1,70 (in de Mercado Central zelfs maar €1), een liter (!) cocktail voor €10 of 4 tapas voor €5 zijn prijzen die we vaker tegen zijn gekomen.
Chocolade & Frutas de Aragón
De eerste kennismaking met Zaragoza begint meteen goed: met chocolade. En niet zomaar chocolade, maar een traditie die hier al bijna vijf eeuwen diepgeworteld zit. Zaragoza was namelijk een van de eerste plekken in Europa waar cacao écht voet aan de grond kreeg. Volgens de overlevering bracht een monnik in de 16e eeuw de eerste cacaobonen mee vanuit de Nieuwe Wereld, waarna in het nabijgelegen Monasterio de Piedra de eerste warme chocoladedrank werd bereid. Wat toen begon als een exclusief drankje achter kloostermuren, groeide uit tot een geliefde traditie die vandaag nog steeds springlevend is.
Tijdens een wandeling door de historische wijk kan je er niet omheen. Overal zie je chocolaterieën, patisserieën en kleine winkels waar cacao op allerlei manieren wordt verwerkt. De traditionele chocolaatjes die je overal ziet heten Frutas de Aragón en zijn stukjes gekonfijt fruit (bijvoorbeeld peer, perzik of sinaasappel) met een laag chocolade, verpakt in shiny felgekleurde papiertjes. Een winkel die je zeker even moet bezoeken is Pastelería Fantoba de Zaragoza, een prachtig historisch pandje met idem (hysterisch) interieur. Dé plek in Zaragoza voor traditionele gebakjes, taarten, turrón (een soort nougat) en Suspiros de la Virgen (zuchten van de maagd); een koekje van meringue en boter.
Met de zogeheten Chocopass, die je bij de tourist office of online kunt kopen (kost €11 in 2026), kun je bij verschillende adressen in de stad een selectie van 5 chocolade-specialiteiten proeven. Een soort culinaire speurtocht!
El Tubo tapasstraatjes
Er zijn 2 hele leuke kruisende straatjes/steegjes die in de volksmond El Tubo heten. Hier vind je een groot assortiment aan tapasbarretjes. De barren hebben bijna allemaal een eigen signatuur tapas; de ene specialiseert zich in champignons, de andere in gedroogde vis (bacalao) en de buurman weer in garnalen. Ook zijn er kleine binnentuinen die ’s avonds helemaal gezellig verlicht worden door gekleurde lampjes. Gewoon lekker een beetje struinen en kijken wat er te halen valt.
Diner bij La Flor de Lis
De eerste avond sluiten we af bij Restaurant La Flor de Lis. La Flor de Lis is onderdeel van Grupo Vaquer, een van de bekendere horecagroepen van Zaragoza, en heeft vestigingen op twee iconische locaties in het stadscentrum. De keuken is in handen van chef Rubén Martín, die zich heeft gespecialiseerd in klassieke Aragonese gerechten in een modern jasje. Hij won meerdere prijzen voor beste tapa van Zaragoza en was finalist in het Ternasco de Aragón-concours. Ook was hij culinair directeur van het televisieprogramma La Batalla de las Tapas. Het interieur is een eerbetoon aan de stad zelf: keramische tegeltjesvloeren, mudéjar-arcades en houten plafonddetails die verwijzen naar de koepels van de Basílica del Pilar.
Aan tafel begon het veelbelovend: een buñuelo (soort donut) met kabeljauw, borage (een bladgroente die hier veel gegeten wordt) en aardappel, gevolgd door een tomatensalade met konijn, tijmijs en pijnboomvinaigrette, kabeljauw met Aragonese groentestoof (chirigol), gebakken artisjokken met hamcrème en varkenskaantjes, een beef tataki met gedroogde tomaat en borage-aioli, en als dessert een torrija van briochebrood met ijs van guirlache; een lokaal amandelkoekje. Het eten was prima; solide Aragonese keuken met karakter. Maar er was iets wat me bleef afleiden: veel gerechten werden opgediend in aardewerken schalen in de vorm van het hoofdingredient. De tomatensalade in een enorme aardewerken tomaat, de artisjok in een bijpassende schaal. Ludiek bedacht en leuk voor een eerste kennismaking met Aragonese tapas.
Mercado Central: het culinaire hart van de stad
Een stad leer je kennen via de markt, en in Zaragoza is dat de Mercado Central. Geopend in 1903 en helemaal verbouwd in 2019. Hier kun je terecht voor verse groenten en fruit, vis, vlees en kruiden. De kraampjes zien er allemaal heel fris en hygiënisch uit. In het midden is een terras met bar waar je voor €1 een biertje kan drinken of voor €3 een ruim glas vermouth. Veel van de winkeltjes hebben ook een vacumeermachine, handig als je wat lekkere kaasjes of fuet mee wil nemen naar huis.
Delicatessen-, wijnwinkel & restaurant Montal
Wij kwamen hier alleen om even een biertje te doen op het terras (gezellig pleintje trouwens), maar Montal is nog veel meer. Eenmaal binnen heb je eerst een enorme vitrine met allemaal huisgemaakte delicatessen en de muur vol met lokale koekjes (en niet lokale koekjes, zo hadden ze ook een ruime keus aan Jules Destrooper), andere zoetigheid, olijfolie en meer. Loop je iets verder door, dan kom je in drinkie-heaven met een enorme wijnwinkel (met ook een schap gedistilleerd) met foto’s en afbeeldingen aan de muur van de oude toren die ooit op het plein stond. Op de eerste verdieping zit ook hun eigen restaurant. Heerlijke plek om even wat te drinken, snacken en neuzen tussen het aanbod.
Zelf koken met Garnacha bij La Zarola kookstudio
Mocht je even iets anders willen doen tijdens je citytrip Zaragoza, ga dan een kookworkshop doen bij La Zarola. Het aanbod is breed: van wekelijkse kooklessen met thema’s als Sushi, de Spaanse en Chinese keuken tot teambuilding-evenementen voor bedrijven. Een les kost doorgaans tussen de 49 en 59 euro per persoon en is inclusief al het eten en de drankjes. De lessen worden gegeven door professionele chefs in een goed uitgeruste keuken. Of deze algemene lessen ook allemaal in het Engels worden gegeven, is op de website niet vermeld; bij twijfel kun je het beste even contact opnemen via info@lazarola.com.
Wij volgden een Garnacha-kookles onder leiding van chef Diego, met een viergangenmenu waarbij in elk gerecht Garnacha-wijn verwerkt zat. Als ingrediënt én als pairing. Het begon sterk: een gekarameliseerde ui met geitenkaas in filodeeg met Garnacha-karamel, begeleid door een witte Garnacha Particular; qua balans tussen gerecht en wijn verreweg de beste combinatie van de middag. De koude amandelsoep met gerookte sardine en rodewijngeleí was interessant van concept, maar de bijbehorende Garnacha rosé Baltasar Gracián sloot er niet naadloos op aan. De varkenswangen in rode Garnacha waren smakelijk, maar hadden zachter en dieper van smaak kunnen zijn met twee of drie keer zoveel tijd. Het dessert van peren in witte wijn met saffraan, amandelcrumble en Chantilly was een mooie afsluiter, gepaard met een Cava Particular.
Jardín de la Garnacha
Even weg van de drukte, maar nog steeds midden in de stad: de Jardín de la Garnacha. Een kleine tuin waar de stad een paar jaar geleden oude wijnstokken van de Garnacha heeft aangeplant. Een supermooi uitzicht met de Basílica del Pilar op de achtergrond, maar wel jammer dat er verder geen informatiebord is.
Craft bier in Zaragoza
Na een vol programma is er gelukkig ook tijd om zelf op pad te gaan. Zaragoza is zo’n stad waar je prima kunt verdwalen. Loop een willekeurige straat in en plof neer op een terras om lekker mensen te kijken. Voor een stad die zo bekend staat om de wijn, zijn er opvallend veel craftbier bars en taprooms. Het bier dat je overal door de stad ziet is Ambar, een brouwerij opgericht in 1900 in Zaragoza. De lager 5,2% is bijna overal op de tap verkrijgbaar, de Ambar Export (7,0%) vond ik vooral in de supermarkt.
Sinds 2012 is er nog een brouwerij in Zaragoza neergestreken: Ordio Brewery met meer een craft insteek. De brouwerij zelf ziet iets buiten de stad, maar ze hebben ook een eigen taproom in het centrum van Zaragoza. Met eigen bieren op tap en uit de koelkast, maar ook bieren van andere brouwerijen uit Spanje en internationaal. Ze brouwen verschillende stijlen bier waaronder IPA’s, Pale Ale’s, Red Ale’s en Pilsners. Het bier waar ze bekend om staan is de Matadragon, een prijswinnende Barleywine van maar liefst 14%. Beetje rokerig, veel moutigheid en een heel licht zoetje.
Een onvervalste craftbierbar in het centrum van Zaragoza is Hoppy. Via een digitaal scherm boven de bar kun je uit maar liefst 15 verschillende taps kiezen. Een aantal Spaanse brouwerijen, zoals Joint Brewing uit Madrid met Winner Winner Chicken Dinner, Sáez & Son Sarau IPA uit Valencia of de Erraz Hazy IPA van Saltus Brewing Koop uit Aizoáin, Navarra. Toen ik er was, was er ook een grote keuze uit Duitse en Engelse craftbieren, op de website van Hoppy hebben ze ook hun huidige taplijst staan. Ook is er hier een grote menukaart met snacks, burgers en broodjes.
Diner bij La Clandestina
La Clandestina Bistro, gelegen in de Calle San Andrés in het centrum van Zaragoza, bestaat sinds 2015 en is het project van chef-eigenaar Susana Casanova. Een autodidact, bekroond vakvrouw en een van de meest interessante koks van Aragón. Casanova werkte met chefs als Quique Dacosta en María Marte, maar haar keuken is volledig eigen. De prijzenlijst spreekt voor zich: eerste prijs op het Campeonato Oficial Tapas y Pinchos de España in Madrid Fusión 2023, meerdere HORECA-awards, een Repsol-solete en een vermelding als een van de 22 beste chefs van Spanje zonder Michelin-ster. Het restaurant telt slechts vijftien tafeltjes. Alles is verzorgd tot in de details.
Het menu die avond was een van de meest indrukwekkende etentjes van de reis. Het begon al goed met heerlijk zuurdesembrood, gevolgd door een gerookte tomaat-preisoep. Daarna het scheermesgerecht (winnaar Beste Tapas 2023) met ajo blanco en een borage-tuile. Blauwe kaas croquettes. Gekonfijte prei met Monzón mosterdvinaigrette, gerookte kaas uit Teruel en geroosterde amandelen. Als hoofdgerecht Aragonese lamsgehaktballetjes, Aragonese rijst, Thaise ananassaus, kokosmelk en cashewnoten. Afgesloten met een flan van eieren van een ecologische boerderij vlak bij Zaragoza met een glaasje versterkte wijn van Bodegas Bal Minuta, de hoogst gelegen wijngaard van het Iberisch Schiereiland (1300m).
Klein restaurant, groot verhaal. Hier kom ik zeker nog een keer terug.
El Federal Cocktail Bar
El Federal is de cocktailbar die je twee keer bekijkt voordat je begrijpt wat je ziet. Het concept is built around een Mexicaans federaal politiethema: het personeel draagt sloven in de vorm van agentenuniformen (met de drankjes als wapens) en naast de bar zit een Mexicaans restaurant dat bij hetzelfde concept hoort. Midden in de zaak staat een Britse rode telefooncel; vroeger de geheime ingang naar een speakeasy in de kelder, nu een open verbinding die de sfeer van dat verleden levend houdt. Ik dronk de Al Bino: bourbon, geïnfuseerde wijn, chai latte cordial, sinaasappel, vanille en eiwit, afgewerkt met een soort Garnacha-ijsje als garnering. Speels, goed in balans en verrassend elegant voor een bar die zo nadrukkelijk op concept inzet. House en disco op de achtergrond, een relaxte sfeer; een goede eerste stop voor de avond.
Moonlight (e)Xperimental Bar
Als er één avond is die laat zien dat Zaragoza op cocktailgebied ver boven zijn gewicht bokst, dan is het een avond bij Moonlight (e)Xperimental Bar. Eigenaar en bartender Borja Insa werd in 2024 uitgeroepen tot beste bartender van Spanje op zowel World Class als FIBAR, en eindigde vierde op de wereldfinale in Shanghai. Zijn bar werd in 2025 bekroond met de beste cocktailkaart van Spanje. Zijn filosofie vatte hij die avond samen in één zin: “We were taught not to play with food, but they never said anything about drinks.”
De eerste cocktail van mijn bezoek was de Txuleta Lodosa; geïnspireerd op een gerecht dat Borja naar eigen zeggen gewoon graag eet: een oude côte de boeuf met geroosterde rode paprika. De gegrilde paprika’s komen van restaurant El Disfrutón en worden omgezet in siroop; het ribeye-vet is afkomstig van Birolla Meatbar (in de Tubo) en dient als fat wash voor de Johnny Walker Black Label. Ernaast krijg ik een gepekelde miniwortel, een emulsie van het vet en een reductie van geroosterde paprika. Hapje van een garnering, sloke cocktail. Ander hapje, slokje.. Enzovoort. Elke garnering haalt een ander noot van de cocktail naar boven. Daarna volgden onder andere een Penicillin en de Campos de Amapolas, met mezcal en drie verschillende soorten vermout uit Aragón, Catalonië en Italië, sinaasappel en een Vino Rancio uit 1950.
Ook nog een beetje cultureel doen
Romeins Theater
Bij de sloop van een huizenblok voor nieuwbouw, werd een compleet Romeins Theater in naam van Caesaragusta (de naamgever van Zaragoza) ontdekt. Vanaf de straat heb je een mooi uitzicht op het complex. Je kan ook het bijbehorende museum in, dan kan je ook door de restanten lopen.
Wandelen (of fietsen) langs de Ebro rivier
In 2008 werd de World Expo gehouden in Zaragoza en om de stad een meer duurzamere uitstraling te geven, werd er geïnvesteerd in ruim 160 km fiets- en wandelpaden, vooral langs de Ebro rivier. Nog altijd zijn deze paden zeer populair bij de lokale bevolking en een populaire plek om even te chillen bij het water. Zwemmen wordt wel afgeraden, want de stroming is verraderlijk en gevaarlijk. Er zijn ook overal BIZI huurfietsen te pakken; download de Bizi-app om hier gebruik van te maken.
Palacio de la Aljafería
Het Palacio de la Aljafería voelt bijna als een stap terug in de tijd. Dit 11e-eeuwse paleis is een van de mooiste voorbeelden van islamitische architectuur in Spanje en dat midden in Zaragoza. Wees niet verbaasd als je bij het betreden door een scanner moet; een deel van het paleis is sinds 1987 de officiële zetel van de Cortes de Aragón (het regionale parlement van de provincie Aragón).
De twee kathedralen: Pilar en La Seo
De Basílica del Pilar is zonder twijfel een van de blikvangers van Zaragoza. Van beneden al indrukwekkend, maar eenmaal boven in de toren (er is tot 2/3 een lift, daarna nog een aantal trappen tot aan de top) zie je pas echt hoe de stad in elkaar zit. Daken, pleinen en de rivier die erdoorheen slingert: alles komt samen in één uitzicht. Ook als je normaal niet per se voor kerken gaat, is dit er eentje die je niet wilt overslaan.
Zaragoza wordt niet voor niets de stad van twee kathedralen genoemd. Waar de Basílica del Pilar groots en barok is, voelt La Seo juist als een verzameling van verschillende stijlen door de eeuwen heen. Van romaans tot gotisch en zelfs invloeden uit de islamitische architectuur. Het contrast tussen de twee maakt het juist interessant, ook als je geen hardcore cultuurliefhebber bent.
Reizen naar Zaragoza
Eén van de redenen dat Zaragoza niet zo bekend is bij de meeste Nederlanders; is dat er vanuit ons land geen rechtstreekse vluchten gaan. Wel vanaf luchthaven Charleroi bij Brussel met Ryanair. Vanuit Nederland kun je het beste vliegen op Barcelona of Madrid en dan kiezen voor of een auto huren, of de hogesnelheidstrein.
Slapen bij Hotel Alfonso
Wij sliepen in het Hotel Alfonso, ideaal gelegen aan de rand van het oude centrum. Heb je tot laat lopen borrelen in de barretjes van El Tubo? Dan rol je binnen 5 minuten naar je bedje. In de zomer is er een klein zwembad geopend op het dakterras. Ontbijt vond ik de flinke prijs van €22 pp niet waard; Zaragoza is een hele betaalbare stad; ga lekker naar een lokaal bakkertje. Daar kan je voor die prijs een weeshuis voeden.
Volg ons ook via Facebook, Instagram of Pinterest.
Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met Zaragoza Turismo, maar deze post bevat 100% mijn eigen mening en beleving.
Disclaimer
MEER SPANJE TIPS:
Geef een reactie